საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა უძრავი ქონების ბაზრის წახალისებისთვის იპოთეკის დაკრედიტების რეგულაციები გაამარტივა. იპოთეკურ სესხში შესაძლებელი ხდება პირველადი შენატანი იყოს ბინის ღირებულების 10%, ხოლო 90% კი კრედიტი, ნაცვლად აქამდე მოქმედი წესისა, რომელიც განსაზღვრავდა რომ მომხმარებელი ბინის შესაძენად დებდა 15%-ს, ხოლო ბინის ღირებულების 85%-ს ბანკისგან იღებდა. ეროვნული ბანკის ინფორმაციით ეს ზომა მხოლოდ დროებით იმოქმედებს, თუმცა ამ დროისთვის უცნობია თუ რამდენ ხანს გაგრძელდება ის.
ეროვნული ბანკის ფინანსური სტაბილურობის დეპარტამენტის უფროსის დავით უტიაშვილის განცხადებით, 2025 წლის იანვარში იპოთეკური დაკრედიტების ტემპი წლიურ 10%-ზე დაბლა ჩამოვიდა, რის საპასუხოდაც ეროვნულმა ბანკმა რეგულაციის შერბილება გადაწყვიტა. დავით უტიაშვილის განმარტებით, ეს გადაწყვეტილება იპოთეკურ დაკრედიტებას წაახალიებს.
“შედარებით სუსტი იყო იპოთეკური კრედიტების ზრდა და ის წლიურად 10%-ზე ნაკლები იყო იანვარში.ასევე შევაფასეთ რომ უძრავი ქონების ბაზარზე მშპ-ის ზრდის ნორმალიზების საპასუხოდ ფინანსური სტაბილურობის კომიტეტმა მიიღო გადაწყვეტილება რომ ჩვენი ერთ-ერთი ინსტრუმენტი, რაც არის სესხის უზრუნველყოფის კოეფიციენტი გავზარდოთ 85%-დან 90%-მდე. ეს ნიშნავს რომ მომხმარებელს მოუწევს სესხის აღების დროს ბინის ღირებულების 10% დადოს თავად და 90% ისესხოს, ვიდრე ეს იყო 15% და 85% ყოფილიყო ბანკის სესხი. ვფიქრობთ რომ ეს ხელს შეუწყობს უძრავი ქონების ბაზრის მდგრად აქტივობას და გაზრდის მოსახლეობისთვის სესხებზე ხელმისაწვდომობას,”- აღნიშნავს უტიაშვილი.
კიდევ ერთი ცვლილებით ასევე მარტივდება ბინების შეძენა ემიგრანტებისთვის, რადგანაც უცხოეთში მიღებული შემოსავლების დადასტურებით გაცემულ იპოთეკებში მინიმალური შენატანი 30%-დან ნაცვლად, 20%-მდე მცირდება.
ეროვნული ბანკის სტატისტიკის თანახმად, 2025 წლის იანვარში ქართულმა ბანკებმა სულ 246 მილიონი ლარის იპოთეკური სესხები გასცეს, რაც წინა წელთან შედარებით მხოლოდ 4 მილიონი ლარით ანუ 2%-ით მეტია. რაც შეეხება ხელშეკრულებების რაოდენობას, იანვარში გაცემული იპოთეკების რაოდენობა მხოლოდ 3 ათასი იყო, შედარებისთვის 2024 წლის იანვარში გაცემული იპოთეკური კრედიტების რაოდენობა 3.3 ათასი იყო.
სებ-ის თანახმად, 2025 წლის იანვრის მდგომარეობით ლარის იპოთეკური სესხების განაკვეთი 11.79%-ია, რაც წლიურად 0.43 პროცენტული პუნქტით არის შემცირებული.
Colliers Georgia-ს მიერ საცხოვრებელი უძრავი ქონების ბაზრის შეფასების თანახმად, თბილისში 2025 წლის იანვარში სულ 2,892 ტრანზაქცია აღირიცხა, რაც წლიურად 7.5%-ით არის შემცირებული. თუმცა, რეალიზებული უძრავი ქონების ღირებულება 208 მილიონი დოლარი იყო, რაც წლიურად 2.9%-ით არის გაზრდილი, რაც თავის მხრივ უძრავი ქონების გაძვირებას უკავშირდება.
