,,საქართველოსკენ მოემართება ციკლონური აქტივობა…” – კიდევ რამდენ ხანს გასტანს უამინდობა?

უკვე 10 მაისი უწურება და გაზაფხულის ჩვეული, მზიანი ამინდები ჯერ კიდევ არ ჩანს.

გა­რე­მოს ეროვ­ნუ­ლი სა­ა­გენ­ტოს მე­ტე­ო­რო­ლო­გი­ის დე­პარ­ტა­მენ­ტის ამინ­დის პროგ­ნო­ზე­ბის და ად­რე­უ­ლი გაფრ­თხი­ლე­ბის სამ­მარ­თვე­ლოს მთა­ვა­რი სპე­ცი­ა­ლის­ტი თამარ  პა­პაშ­ვი­ლი Ambebi.ge-ს გაზაფხულის უჩვეულოდ ცუდ ამინდებთან დაკავშირებით ესაუბრა:

,,იან­ვრი­დან მო­ყო­ლე­ბუ­ლი, მა­ი­სის პირ­ვე­ლი ნა­ხევ­რის ჩათ­ვლით, სა­ქარ­თვე­ლო­ში ძი­რი­თა­დად არამ­დგრა­დი ამინ­დე­ბი ნარ­ჩუნ­დე­ბა. ხში­რია ლო­კა­ლუ­რი ხა­სი­ა­თის, თუმ­ცა ძლი­ე­რი წვი­მე­ბი და ხან­გრძლი­ვი ნა­ლე­ქი­ა­ნი პე­რი­ო­დე­ბი. ეს ყვე­ლა­ფე­რი არა­ერ­თი ფაქ­ტო­რით არის გან­პი­რო­ბე­ბუ­ლი, თუმ­ცა უშუ­ა­ლოდ სა­ქარ­თვე­ლო­ზე ამ­ჟა­მად ორი ძი­რი­თა­დი პრო­ცე­სი მოქ­მე­დებს: ჩრდი­ლო-და­სავ­ლე­თი­დან შე­და­რე­ბით ცივი და ნო­ტიო ჰა­ე­რის მა­სე­ბის ხში­რი შე­მოჭ­რა და ხმელ­თა­შუა ზღვის ციკ­ლო­ნე­ბის აქ­ტი­ვო­ბა. სწო­რედ მათი გავ­ლე­ნა ქმნის ამ არამ­დგრად გა­რე­მოს. თუ გა­ვიხ­სე­ნებთ იან­ვარს, თბი­ლის­ში უპ­რე­ცე­დენ­ტო მოვ­ლე­ნა და­ფიქ­სირ­და – მარ­თლაც გა­ხან­გრძლი­ვე­ბუ­ლი თოვა, რო­მე­ლიც 41 სა­ათს გაგ­რძელ­და. მსგავ­სი რამ ჩვე­ნი მე­ტე­ო­რო­ლო­გი­უ­რი სად­გუ­რე­ბის ის­ტო­რი­ა­ში, ყო­ველ შემ­თხვე­ვა­ში, ბოლო ათწლე­უ­ლე­ბის მო­ნა­ცე­მე­ბით, არ გვქო­ნია…

თე­ბერ­ვა­ლი იმი­თაც იყო უჩ­ვე­უ­ლო, რომ სა­შუ­ა­ლო ტემ­პე­რა­ტუ­რა ნორ­მა­ზე მა­ღა­ლი იყო. ასე­თი ტემ­პე­რა­ტუ­რუ­ლი ფო­ნი­სა და ნა­ლე­ქის რა­ო­დე­ნო­ბის თან­ხვედ­რა საკ­მა­ოდ იშ­ვი­ა­თი მოვ­ლე­ნაა. შემ­დეგ იყო ცივი და ნა­ლე­ქი­ა­ნი მარ­ტი, არამ­დგრა­დი აპ­რი­ლი და ახლა – მა­ი­სის პირ­ვე­ლი ნა­ხე­ვა­რი.

არ­სე­ბობს ე.წ. „შო­რე­უ­ლი კავ­ში­რე­ბი“ (Teleconnection), რაც ატ­მოს­ფე­რულ პრო­ცე­სებს შო­რის არ­სე­ბულ გლო­ბა­ლურ ურ­თი­ერთქმე­დე­ბას გუ­ლის­ხმობს. ამის მარ­ტი­ვად ახ­სნა რთუ­ლია, თუმ­ცა შეგ­ვიძ­ლია ვახ­სე­ნოთ სტრა­ტოს­ფე­რუ­ლი პრო­ცე­სე­ბი და „ჭა­ვუ­რი დე­ნე­ბი“. “ჭავ­ლუ­რი დე­ნე­ბი“ ბევ­რად დაბ­ლაა სტრა­ტოს­ფე­რო­ში, სა­დღაც 10 კი­ლო­მეტ­რის სი­მაღ­ლე­ზე და უშუ­ა­ლოდ ამინ­დზე მოქ­მე­დებს. პო­ლუ­სის გარ­შე­მო, ძა­ლი­ან ძლი­ე­რი და­სავ­ლუ­რი ქა­რე­ბი ქრის. რო­დე­საც ეს ქა­რე­ბი ძლი­ე­რია, ისი­ნი პო­ლა­რულ სი­ცი­ვეს ზედა გა­ნე­დებ­ზე აკა­ვე­ბენ. თუმ­ცა, რო­დე­საც ეს ქა­რე­ბი სუს­ტდე­ბა, პო­ლა­რუ­ლი სი­ცი­ვე „იღ­ვრე­ბა“ ქვე­და გა­ნე­დე­ბის­კენ. ზო­ნა­ლუ­რი ქარი ცოტა უფრო გან­სხვა­ვე­ბუ­ლი მოვ­ლე­ნაა. წელს სწო­რედ ასე­თი სუ­რა­თი გვქონ­და – ამ ქა­რე­ბის პე­რი­ო­დულ­მა შე­სუს­ტე­ბამ და სტრა­ტოს­ფე­რულ­მა დათ­ბო­ბამ გა­მო­იწ­ვია ის, რომ ცივი მა­სე­ბი უფრო თა­ვი­სუფ­ლად ჩა­მო­დი­ო­და სამ­ხრე­თით. ეს ფარ­თო­მას­შტა­ბი­ა­ნი მოვ­ლე­ნაა, რო­მე­ლიც ჩრდი­ლო­ეთ ნა­ხე­ვარსფე­როს დიდ ნა­წილ­ზე მოქ­მე­დებს და სა­ქარ­თვე­ლო­ში ასე­თი ხან­გრძლი­ვი არამ­დგრა­დო­ბით გა­მო­ი­ხა­ტა.

რაც შე­ე­ხე­ბა უახ­ლო­ეს დღე­ებს: კვლავ ნარ­ჩუნ­დე­ბა არამ­დგრა­დო­ბა. ხმელ­თა­შუა ზღვა­ზე ისევ ყა­ლიბ­დე­ბა ციკ­ლო­ნუ­რი აქ­ტი­ვო­ბა, რო­მე­ლიც სა­ქარ­თვე­ლოს­კენ მო­ე­მარ­თე­ბა. 9 და 10 მა­ისს ცოტა დათ­ბე­ბა, თუმ­ცა 12 მა­ი­სი­დან კვლავ ვე­ლო­დე­ბით ამინ­დის გა­უ­ა­რე­სე­ბას. 13-14 მა­ისს მო­სა­ლოდ­ნე­ლია ხან­მოკ­ლე წვი­მა და ელ­ჭე­ქი. ვი­ნა­ი­დან უკვე მა­ი­სია, ეს ის ფა­ზაა, რო­დე­საც ხში­რია სე­ტყვაც. ეს არამ­დგრა­დი პე­რი­ო­დი, სა­ვა­რა­უ­დოდ, 18 მა­ი­სამ­დე გას­ტანს.

თუმ­ცა, მაქვს იმე­დის­მომ­ცე­მი პროგ­ნო­ზიც: 18 მა­ი­სი­დან შე­და­რე­ბით სტა­ბი­ლუ­რი პე­რი­ო­დი გვე­ლო­დე­ბა. გან­სა­კუთ­რე­ბით აღ­მო­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში გა­მო­ი­და­რებს, მო­ი­მა­ტებს ტემ­პე­რა­ტუ­რა და გვექ­ნე­ბა მეტი მზი­ა­ნი დღე. სა­ერ­თოდ, მა­ი­სის პირ­ვე­ლი ნა­ხე­ვა­რი ყო­ველ­თვის არამ­დგრა­დო­ბით ხა­სი­ათ­დე­ბა, ეს ამ თვის ბუ­ნე­ბაა.

ჯერ­ჯე­რო­ბით კა­ლენ­და­რუ­ლი გა­ზა­ფხუ­ლი არ დას­რუ­ლე­ბუ­ლა და ზუს­ტი პროგ­ნო­ზი­რე­ბა რთუ­ლია, თუმ­ცა ზო­გა­დი ტენ­დენ­ცია ასე­თია: ჩვენ ვიმ­ყო­ფე­ბით სუბტ­რო­პი­კუ­ლი ზო­ნის ჩრდი­ლო­ეთ ნა­წილ­ში. გა­ზა­ფხულ­ზე სამ­ხრეთ­ში უკვე ცხე­ლა, ჩრდი­ლო­ეთ­ში კი კვლავ ცივა. ამ ორ სხვა­დას­ხვა მა­სას შო­რის იქ­მნე­ბა მკაც­რი წარ­მო­სახ­ვი­თი ხაზი – ფრონ­ტი. სწო­რედ ამ ტემ­პე­რა­ტუ­რუ­ლი კონ­ტრას­ტის გამო წარ­მო­იქ­მნე­ბა და­ბა­ლი წნე­ვის არე­ე­ბი და ციკ­ლო­ნე­ბი. წელს ამ პრო­ცე­სებ­მა ძა­ლი­ან ადრე და­ი­წყო აქ­ტი­უ­რო­ბა. თე­ბერ­ვალ­ში ხმელ­თა­შუა ზღვი­დან ერ­თდრო­უ­ლად შე­მო­დი­ო­და სით­ბო და ტე­ნი­ა­ნო­ბა, რა­მაც გა­მო­იწ­ვია ძლი­ე­რი ნა­ლე­ქი და­სავ­ლეთ­ში, ხოლო თვის ბო­ლოს კას­პი­ის ზღვი­სა და სამ­ხრე­თის ციკ­ლო­ნე­ბის ერ­თდრო­ულ­მა მოქ­მე­დე­ბამ აღ­მო­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში შექ­მნა რთუ­ლი მე­ტე­ო­რო­ლო­გი­უ­რი სუ­რა­თი.მოკ­ლედ რომ ვთქვათ, ბუ­ნე­ბა თა­ვის კო­რექ­ტი­ვებს ყო­ველ­თვის შე­ი­ტანს, თუმ­ცა უახ­ლო­ეს პე­რი­ოდ­ში ნამ­დვი­ლად ვე­ლო­დე­ბით უფრო თბილ და სტა­ბი­ლურ დღე­ებს“, – ამბობს სინოპტიკოსი.